sohbet odaları

Eleştiri ne değildir?

Qasem

Bronz Üye
Katılım
30 Nisan 2015
Mesajlar
2,332
Puanları
63
Yaş
38
Tepkime puanı
325
Çoğu zaman bir şeyi tanımlarken onun ne olduğu, ne anlam ihtiva ettiğinden yola çıkarak ona tanımlamalar getirip o çerçevede konuşuruz.

Ben ise genelde olumsuz yargılardan yola çıkarak tanımlamalar yapmayı tercih ediyorum. Bu yüzden bu yazıda eleştirinin ne olmadığı üzerine konuşarak gerçekte eleştirinin ne olması gerektiğini anlamaya çalışacağım.

Eleştiri ; Yeryüzünün, bir bölge yada bir sistemin inşaası, dizaynı için düzen politikacılarınn çıkar ilişkilerine dayalı sürekli yaptıkları tartışma yada girdikleri polamikler değildir.

Eleştiri ; Kendi menfaatlerimiz için başkalarını toplumsal mühendislik potalarında erittiğimiz bir araç değildir.

Eleştiri ; Bizim gibi düşünmeyenleri karalamak, dezenfarmasyonlara girişmek, yalan ve iftiralar atmak değildir...

Eleştiri ; Kişilerin arkasından konuşmak, onların yanlış eylemlerinin düzeltilmesi amacından uzak, onları karalamaktan öteye gitmeyen ve bir tür laf gevezeliği olan gıybette değildir...

Eleştiri ; Keyfi çıkarımlar, varsayımlar, aşırı genellemeler yada, kutuplaşmış düşünceler yumağı değildir... Bunlar bir tür psikotik ruhsal bunalımın belirtisi olup bilişsel psikolojik sorunların kaynağını oluşturur...

Eleştiri ; Bir felaket telallığı yada bir zihin okuma olarak tezahür eden kendi doğrusundan başka doğru yokmuşçasına hareket etme, ele alma yada yorumlama değildir...

Eleştiri ; Her önüne geleni masaya yatırıp, bilip bilmeden, ihtisas sahibi olmadan bir buldozer yıkıcılığı ile, kahvehane kültürü içinde futbol pembe dizi vb tartışma ve polemiklerdeki edilegelen muhabbet değildir...


Bu konuda yazacak bir çok var...
Daha fazlasını da değerli yorumcu kardeşlerimize bırakarak bir soruyla konuya kapatayım...

Sizce eleştiri nedir?

10 Eylül 2019 / Qasem
 

Hira

Bronz Üye
Katılım
18 Temmuz 2019
Mesajlar
2,090
Puanları
93
Tepkime puanı
2,371
Sevgili Qasem, eleştiri nedir diye sormuşsunuz fakat yazınızdan yola çıkarak bence ne olmadığını yazarak cevap vermek istiyorum.
Eleştiri; kişisel tatmin aracı ya da kendi ilacını kendi başına süremeyen kellerin yapacağı bir yorum değildir.

Bir önceki yazınızda belirttiğim gibi, eleştirinin kimden ve nereden geldiği en önemlisi:)
 

Qasem

Bronz Üye
Katılım
30 Nisan 2015
Mesajlar
2,332
Puanları
63
Yaş
38
Tepkime puanı
325
Sevgili Hira ; Aslında eleştirinin ne olmadığı ile ne olduğu sorusu aynı amaca hizmet eden aynı mihvaldeki iki sorudur.

Katılıyorum size...

Söze anlam katan sözün sahibidir...
Söz ilkeli insanın elinde hayat bulur...

Eleştiride aslında yapana göre daha çok anlam kazanıyor lakin yinede her eleştiriyi dinleyip sözün en güzeline uymak lzım...
 

Hira

Bronz Üye
Katılım
18 Temmuz 2019
Mesajlar
2,090
Puanları
93
Tepkime puanı
2,371
"Asagidakilerden hangisi en dogru cevaptir?" sorulariyla yogurularak buyumemden mutevellit bir aciklama yaparak baslamistim yorumuma :)

Yorumunuz bize yeni bir sohbet imkani sagliyor, Qasem...
Her elestiriyi dinleyip, sozun en guzelinin ne olduguna nasil karar verebiliriz?
Elestiriler her zaman duymaktan hoslandigimiz ya da dogrusunun ne oldugunu bildigimiz konularda yapilmiyor. Bu durumda "sozun en guzeli" kriteri sizce nedir?
 

Qasem

Bronz Üye
Katılım
30 Nisan 2015
Mesajlar
2,332
Puanları
63
Yaş
38
Tepkime puanı
325
Sevgili Hira öncelikle söz üzerinde durmak gerek ; Öncelikle sözü güzel söylemenin ama öncelikle güzel olan, doğru olan, hak olan sözü söylemenin gerekli olduğuna, belirleyici olduğuna inanıyoruz. bilhassa yoğun medya manipülasyonuyla zihinlerin adeta çöplüğe çevrildiği bir vasatta sahih bilgi arayışı içinde olmanın hayati önemi haiz bir sorumluluk olduğunu biliyoruz. Şüphesiz bilgi sorumluluktur, cehd ister, çaba sarf etmeyi zorunlu kılar.

Şimdi biz sözü sarf ederken nasıl bir emek ve çabanın içine giriyorsak, karşı tarafta aynı emek ve çabayı sarfediyordur. Dolayısı ile bize düşen söylediğimiz veya söylenen sözün yada Eleştirimizin, bize yapılan eleştirinin kaynağının ve temel kriterinin ne olduğudur...

Kaynağı nedir?
Amacı nedir?
Neyi hedefliyor?
İlke ve kriterleri nelerdir?
Bizde neyi yıkıp neyi inşa ediyor? Bunu yaparken dayanağı ne?
Nereden besleniyor?

Bu ve buna benzer sorulara aradığımız cevaplar bizi hakikate götürür... Bizi eleştiriyi analiz etmede, eleştiri kritiği yapmada bir yol gösterici olur...
Eleştiri olduğu gibi alınmaz, yeri gelir onun içinde beyin fırtınası geliştirilir, yeri gelir ondan yeni bir fikir zuhur eder...

Mesela benim yanlış bir davranışım vardır. Ve 3 arkadaş bu konuda beni eleştirmek ister...
Amaçları benim için ilk bakacağım şeydir...
Neden ve niçin eleştiriyorlar...
Sonra yerine önerdikleri davranışın ve beni eleştirdikleri yanlışı neye göre kritize ediyorlar...
Ben Müslümanlardanım, mesela biri kendi zihin dünyasına göre eleştiriyor, diğeri alimlerin ve muhadislerin çıkarsınımlarına göre eleştiriyor diğer arkadaşımda vahyi ilkelerle eleştiriyorsa vahy benim için temel kriter ve sarsılmaz kulptur...
3 ünüde dinlerim. Sözün en güzeli dayanağı burada en sağlam olandır.

Yani eleştirinin kaynakları ve amacı bizim için birinci derece kriterler olmalıdır..
 

Lefty

Emektar Üye
Katılım
16 Nisan 2019
Mesajlar
4,552
Puanları
93
Tepkime puanı
5,280
Eleştiri yapan kişi çözüm odaklı olmalıdır yani hem kendini karşı tarafın yerine koyabilmeli hem de eleştireceği konuda yeterli bilgi birikimine sahip olmalıdır yoksa egosal bir tavırla yapılan sözde eleştirilerin kimseye bir faydası yoktur.

Sosyal medyada ya da televizyonda örneklerini sürekli gördüğümüz, tarafların birbirini küçümsemeye çalışması veya fikrini dayatması bir eleştiri değildir.
 

Qasem

Bronz Üye
Katılım
30 Nisan 2015
Mesajlar
2,332
Puanları
63
Yaş
38
Tepkime puanı
325
Kessinlikle sevgili Lefty...
Ve maalesef eleştirmen yada eleştiri adı altında giriştikleri bu pervasız tartışmalar, bilgi ve ihtisas alanlarından uzak olduğundan kahvehane ağızlı dalaşmaları topluma kötü örnek oluyor...
 

Damla

Kayıtlı Üye
Katılım
24 Mart 2019
Mesajlar
173
Puanları
28
Konum
Istanbul
Tepkime puanı
74
Merhaba, sayin Qasem.
Elestiri, bazen elestirdigimiz kisiye azap olur. Hatta, elestiriyi asla kabul etmez.
Bunun olcusu var midiır.?
Eslestiri, dogruya yonelik olmalidir degil mi.
Peki, kime ve neye dogru.?
 

Qasem

Bronz Üye
Katılım
30 Nisan 2015
Mesajlar
2,332
Puanları
63
Yaş
38
Tepkime puanı
325
Sevgili Damla hayatta herşeyin bir ölçüsü vardır...
Katılıyorum size...

Eleştiri eğer yapılacak kişiye bir şey katıyorsa, yada bir ilerleme kat edip iki tarafında bundan fayda görmesini sağlıyorsa yapılır...

At gözlüğü takmış, kendi doğrusundan başka doğru kabul etmeyen, doğruyu bulma çabasında olmayan, eleşyiriye açık olmayan kişi eleştirilmez. Lakin sözü güzel bir uslup ile eleştiriye açıktır...

Hiç kimse eleştirilmez değildir. Lakin eğer eleştirilecek kişi hayata bakışı at gözlüğü takmışsa Vahy burada bize çok güzel bir yöntem öğretiyor....
Eleştirimizin hedefinde kişilerden ziyade onların hal hareket ve tavırları olması gerektiğini öğretiyor...
Eleştirilmek genelde insanın nefsine ağır gelir. Hepimiz öyleyiz. Ama kişi bizi değilde yanlış hareketi eleştirinin konusu yaparsa bu bizim olaya daha doğru bakmamızı sağlar. Mesela vahy şu hırsız bu hırsız demez, hırsızlığın kötü bir eylem olduğunu söyler.
Düşünsene herkesin içinde murat sen böylesin şöylesin diye başldığını, ne kadar haklı olursanız olun sizi sustururum... Çünkü Nefse ağır gelir. Ama davranışı, fikri rleştirdiğinizde ozaman payıma düşeni almış olurum...

Saygılar efendim.
 

Yazgı

Bronz Üye
Katılım
13 Nisan 2019
Mesajlar
3,587
Puanları
93
Konum
Kendi dünyasında
Tepkime puanı
4,180
Eleştiri sadece olumsuz yönleri olan bir kavram değildir. Yerine göre anlatıldığında ve anlaşıldığında kişiye kendi eksiklerini görüp düzeltme imkanı sunar. Ancak en güzeli herkesin önce özeleştiri yapmayı becerebilmesidir.

Emeğinize sağlık yazılarınızı yeni okumaya başladım açıklarken düşündürüyor. :)
 

Qasem

Bronz Üye
Katılım
30 Nisan 2015
Mesajlar
2,332
Puanları
63
Yaş
38
Tepkime puanı
325
Sevgili Yazgı kessinlikle...
Lakin önce eleştiriyor olabilmemiz gerekiyor. Doğru ve sağlıklı düşünmek için hayata eleşgirel bakmak ve kritize etmek herşeyi yeniden yeniden ele almak gerek...

Sevgi ve saygılarımla
 

Havayıdişleyenadam

Gümüş Üye
Katılım
8 Şubat 2014
Mesajlar
6,813
Puanları
93
Yaş
28
Konum
Lahmacun City
Tepkime puanı
1,639
Eleştiri lahmacun değildir mesela , oysa eleştiri kıymasız olur tercihen çiger yada dalak kullanılır.
 

Lefty

Emektar Üye
Katılım
16 Nisan 2019
Mesajlar
4,552
Puanları
93
Tepkime puanı
5,280
Eleştiri ; Bizim gibi düşünmeyenleri karalamak, dezenfarmasyonlara girişmek, yalan ve iftiralar atmak değildir...
Sosyal medyada yaşanan en büyük problem bu maalesef ve kendi gibi düşünmeyeni bir şekilde hedef tahtasına oturtup karalamaya çalışan bir kitle var.
 

Qasem

Bronz Üye
Katılım
30 Nisan 2015
Mesajlar
2,332
Puanları
63
Yaş
38
Tepkime puanı
325
Sosyal medyada yaşanan en büyük problem bu maalesef ve kendi gibi düşünmeyeni bir şekilde hedef tahtasına oturtup karalamaya çalışan bir kitle var.
Keşke sadece sosyal medyada olsa...
Hayatımızın her alanında hakim bir tavır bu.
Burda da çokça yapılıyor.
Forumda mesela hümanist ve özgürlükçü takılan, ifade özgürlüğünden dem vuran bir çok kişi söz konusu kendi ideolojileri yada liderleri olduğunda çokta despotik, bağnaz ve hakaretvari olabiliyorlar...
Oysa özgürlük ve özgünlük statükoculuğu kabul etmez barundırmaz...
Normal sıradan konuştuğunuz mahalleden bir arkadaşınız yada akrabanız oldukça hümanist, demokrat, özgürlükçü iken söz konusu eleştirilen kendi değer yargıları olunca tahammülsüzlük tavan yapar..

Bu yüzden analiz içeren yazılarda yazılan yorumlar kişinin gerçek kimliğini ortaya koyar...

İnsanlara ben sizin gibi düşünmüyorum, olaylara sizin baktığınız yerden bakmıyorum demek bile sanki onlara hançer saplamak gibi geliyor.

İşte bu yüzden eleştiremeyen ve eleştirinin ne olduğunu bikmeyen bir ülkeyiz.

Mesela burada İslam dininin siyer dediğimiz kısmı olan peygamberin yaşantısını analiz etsek yada islamın tarihini masaya yatırsak , veya Cımhuriyetin tarihini ele alıp resmi tarihi konuşmaya kalksak, tartışmaya açsak sonuç şu olur ; Vatan haini, din düşmanı, fetöcü, aterist şucu yada bucu... Hakaretin biri bin olur...

Yahu bırakalımda insanlar kendilerini hayatın her alanında ifade etsinler. Bizde okuyup geçelim. Alacağımızı alır, eleştireceğimizide uslubuyla eleştiririz. :)

İnsanlar bir garip maalesef...
 
Son düzenleme:

Lefty

Emektar Üye
Katılım
16 Nisan 2019
Mesajlar
4,552
Puanları
93
Tepkime puanı
5,280
Keşke sadece sosyal medyada olsa...
Hayatımızın her alanında hakim bir tavır bu.
Burda da çokça yapılıyor.
Forumda mesela hümanist ve özgürlükçü takılan, ifade özgürlüğünden dem vuran bir çok kişi söz konusu kendi ideolojileri yada liderleri olduğunda çokta despotik, bağnaz ve hakaretvari olabiliyorlar...
Oysa özgürlük ve özgünlük statükoculuğu kabul etmez barundırmaz...
Normal sıradan konuştuğunuz mahalleden bir arkadaşınız yada akrabanız oldukça hümanist, demokrat, özgürlükçü iken söz konusu eleştirilen kendi değer yargıları olunca tahammülsüzlük tavan yapar..

Bu yüzden analiz içeren yazılarda yazılan yorumlar kişinin gerçek kimliğini ortaya koyar...

İnsanlara ben sizin gibi düşünmüyorum, olaylara sizin baktığınız yerden bakmıyorum demek bile sanki onlara hançer saplamak gibi geliyor.

İşte bu yüzden eleştiremeyen ve eleştirinin ne olduğunu bikmeyen bir ülkeyiz.

Mesela burada İslam dininin siyer dediğimiz kısmı olan peygamberin yaşantısını analiz etsek yada islamın tarihini masaya yatırsak , veya Cımhuriyetin tarihini ele alıp resmi tarihi konuşmaya kalksak, tartışmaya açsak sonuç şu olur ; Vatan haini, din düşmanı, fetöcü, aterist şucu yada bucu... Hakaretin biri bin olur...

Yahu bırakalımda insanlar kendilerini hayatın her alanında ifade etsinler. Bizde okuyup geçelim. Alacağımızı alır, eleştireceğimizide uslubuyla eleştiririz. :)

İnsanlar bir garip maalesef...
Katılıyorum ve bazıları bunu bilinçli yapıyorlar. İnsanlar da bu sebeple herhangi bir konuda görüş bildirmekten ya da konuşmaktan çekinir oldular. Çekinme sebepleri de o kişilerden korkmak değil elbette ancak laf anlatamamanın yoruculuğundan kaynaklanıyor.

Siz uzun zamandır yoktunuz ve aşağıdaki şekilde bir tartışma başlattık fakat zaman zaman aynı sorunlar yaşanıyor, yine de bir şekilde düzeleceğine inanmak istiyoruz.

Neden Tartışamıyoruz?
 

Şuanda Bu Konuyu Görüntüleyenler (Kayıtlı: 0, Misafir: 5)

Üst